Sobre as situacións críticas/problema

Encóntrase en:

En ocasións, e a pesares dos esforzos por evitar os momentos críticos é inevitable que xurdan certos conflitos. Estas situacións conflitivas de crise non son precisamente as máis axeitadas para tentar solucionar os posibles problemas que as causaron, soemos tratarnos can máis dureza , interrompemos, facemos comentarios negativos, ... así os sentimentos firen máis a miúdo provocando que os problemas se agraven.

As fontes de conflito poder xurdir por problemas relativamente banais e poden ser o inicio dunha "escalada de ira", un feito trivial pode dar paso a un comportamento ou a un comentario que dispara a ira dando paso a un conflito.

O autocontrol

Debemos saber controlar os sentimentos de cólera e as súas manifestación, senón os conflitos familiares serán máis frecuentes e intensos, e as relacións familiares empeorarán. Así pois, sempre que nunha discusión sintamos moita rabia ou moita tensión, debemos aplicar unha técnica de autocontrol antes de seguir:

Detecta os sinais persoais de alarma que aparecen xusto antes de "explotar" que poden ser: pensamentos, sensacións, condutas, reaccións fisiolóxicas, ...)
Recoñece a irritación e tentar reducila. Cando se activa un sinal, pode iniciarse rapidamente unha reacción en cadea que iría activando outros sinais. Por iso, debemos parar o proceso inmediatamente; en canto notemos o primeiro sinal.
Pensa nas consecuencias negativas de perder o control.
Pregúntate se hai algún motivo engadido para sentirse tan irritado/a. Poden haber outros motivos ou que mesmo sexan a causa principal do noso estado emocional.
Tenta reducir a irritación. (ej: respirando profundamente, dando un paso atrás se estamos de pé, comendo algo se estamos na mesa, etc.).
Valora se poderemos afrontar a situación sen perder o control. Se a nosa discusión procede principalmente doutros motivos, se o momento non é o adecuado ou se tememos non ser capaces de manter o control, debemos deixar a discusión para máis tarde, cando esteamos máis acougados/as.
Recompénsate por saber manter o control.

Algúns trucos:

Se podes aprovisiónate de antemán de información e recursos para coñecer mellor a situación.
Guía a túa atención e as túas percepcións cara a sinais útiles e agradables e desatende as sinais perturbadoras.
Date permiso para emocionarche (tes dereito a sentilo).
Dialoga amablemente contigo mesmo/a e dite cousas que che relaxen e che alenten nas túas accións de afrontamento.
Conta ata 10.
Párate a pensar nos teus obxectivos.
Viaxa ca túa imaxinación e transpótate a contextos que che evoquen experiencias e emocións pracenteiras.
Fálalle ós teus músculos e reláxaos.
Expresa as túas emocións de modo asertivo.

¿Como dominar as situacións diarias?

Situacións de discusión e desobediencia suceden en todas as casas: os fillos necesitan desafiar aos seus maiores, bordear os límites disciplinarios e en definitiva oporse.

Con todo, aínda que o sabemos, non resulta fácil aguantar en "eses momentos" de nervios.

¿Que podemos facer para non ter que pasar media vida pelexando cos fillos/as? Existen algunhas regras prácticas que nos axuden a manexar con acerto esas situacións:

Coida o estilo xeral da relación, sen esperar ós momentos críticos:

Trata a quen che rodean como invitados/as: Nunca se che ocorrería gritar, dar ordes ou intentar facer dano cos teus comentarios ós invitados. Se queres que os teus fillos/as che traten con respecto e consideración fai ti o mesmo. Palabras como "por favor" e "grazas", nunca están demais.
Premia, estimula e encomia: Está seguro/a que o mellor premio, coma se dun perfume duradeiro tratásese, é a palabra e o xesto amable. Ambos fan crecer ás persoas en confianza.
Valora tamén os esforzos e melloras: Non esperes a que a súa conduta sexa perfecta: dille que valoras o seu esforzo.

Aprende a ler as condutas dos teus fillos/as e ensínalles a que tamén eles o fagan:

Ignora as condutas inadecuadas non destrutivas que tratan de atraer a túa atención: Ás veces unha conduta non é o que parece. Detrás dun mal comportamento, pode haber unha necesidade de chamar a atención e de sentirse querido/a.
Axúdalle a comprender os seus sentimentos pero sinálalle os límites: En moitas das discusións, sobre todo con adolescentes, o que se discute non é senón a manifestación de algo diferente que non se logra expresar.

Recorda que os desacordos son normais en toda relación:

En calquera relación social, antes ou despois, aparece o desacordo. Tamén na familia.

Pero podes converter o desacordo nun factor educativo (o que non significa necesariamente darlle a razón ó fillo/a) ou nun conflito de poderes. É sabido que:

Dous non se pegan se un/ha non quere: Ás veces os fillos/as necesitan atopar un adversario; élles máis fácil xustificar os seus malos modos cando tamén a outra persoa sáese das seus cavais. Non caias na trampa ti es o adulto. Recorda que se trata de educar, non de gañar pelexas.
O teu fillo/a e ti tedes dereito a "malos días". E, sobre todo, tedes dereito ó perdón: Hai que reivindicar como un dereito, tanto para eles/as como para nós, a posibilidade deses días. Pero hai que pedir perdón cando pasou a tempestade e recoñecer o noso erro, ensinándolles a facer o mesmo.

Algúns dos desacordos merecen unha pelexa, a maioría non:

Xerarquiza a importancia dos temas e actúa en conformidade coa súa importancia educativa: Porque non todos os temas son igualmente transcendentes: non transixas, a pesar dos berros e pateaduras, naqueles nos que ti consideras que se xogan criterios de fondo. Pero tampouco che pases o día facendo observacións ou pelexándoche por minucias.
Expresa o teu enfado de forma breve e sen responder ás protestas: Explica en poucas palabras e con claridade o por que do teu enfado e logo da explosión, detente. A pausa ten maior efecto que todos os berros. E se segues gritando estás perdido/a porque terás que responder, no mesmo ton, unha e outra vez ás súas réplicas.
Marca un tempo de reflexión: Se ves que o teu fillo/a quere seguir pelexando, un tempo de reflexión no seu cuarto pode axudar a que a situación arrefríese. Ese tempo non debe ser demasiado longo posto que non pretende ser un castigo no sentido tradicional da palabra xa que se trata de desactivar a agresividade.
Establece, de común acordo co teu fillo/a as regras que eviten que esa situación repítase e se coherentes con elas: Unha vez que se pasou a "rabieta", nunca inmediatamente despois, é o momento de sentar con tranquilidade e chegar a acordos.

Resolución de conflitos:

As situacións nas que se producen conflitos entre distintos membros da familia son moi habituais na maioría dos fogares e non terían porque xerar tensións importantes entre os membros das familias. Pero o non afrontar de forma adecuada estes pequenos conflitos pode levar a que se vaia acumulando tensións ata chegar a un punto en que afecten de forma importante ás relacións familiares.

Neste sentido é importante que os pais e nais teñan a habilidade para manexar estes pequenos conflitos de tal forma que se resolvan da forma máis satisfactoria para todas as partes, evitando así que afecten ás relacións familiares.

Para iso nesta sesión vamos explicar un proceso simple que pode axudar a superar satisfactoriamente eses conflitos axudando así a que as relacións familiares sexan máis positivas:

Definir o problema: Ningunha situación é en si mesma problemática, convértese nun problema para alguén cando pon en perigo a posibilidade de lograr os seus desexos e intereses. Tendo isto en conta, para definir o problema non debemos limitarnos a describir a situación, senón tamén debemos, como guías do proceso, procurar escoitar activamente ós fillos/as e identificar os intereses que están en xogo nunha situación determinada.
Considerar as alternativas: débense considerar as diferentes alternativas que se nos expón para superar o conflito. Neste momento é importante que as alternativas sexan achegadas por todas as partes implicadas e que se expoñan o maior número posible, xa que así aumentamos a probabilidade de atopar algunha que nos satisfaga a todos/as. Unha estratexia útil é o non entrar a valorar cada unha das propostas cando se formula, xa que desta forma se focaliza a atención nas primeiras propostas e non se propón máis.
Valorar as consecuencias de cada alternativa: habería que considerar os aspectos positivos e negativos de cada unha delas, tendo en conta as consecuencias para un mesmo/a e para os/as demais, as que se poidan producir a curto e a longo prazo, etc. Os pais e as nais como guías do proceso deben procurar non desviarse do problema inicial aprazando para outros momentos a abordaxe doutros conflitos que puidesen xurdir.
Elixir a mellor solución posible: comparar as alternativas dispoñibles e as súas consecuencias e escoller aquela opción que permita compatibilizar as necesidades de ambas as partes. O ideal sería escoller unha alternativa aceptable para ambas as partes, aínda que ninguén quede completamente satisfeito. En ocasións a mellor solución non é ningunha das alternativas propostas, senón que vén determinada pola combinación de varias.
Establecer normas realistas e comunicalas claramente: As normas que se establezan han de ser realistas. É mellor empezar por normas máis modestas e a medida que se vaian logrando ir progresando cara ó ideal. Por outra banda hai que procurar que as dúas partes teñan claro o acordo ó que se chegou para que despois non haxa lugar a malentendidos ou confusións.
Supervisar e reforzar o seu cumprimento: Tan importante como chegar a un acordo é o establecer os mecanismos para que se cumpra e planificar é planificar as consecuencias derivadas da súa cumprimento ou incumprimento este. Para lograr isto é importante facer un seguimento do mesmo para ver se se cumpre e planificar.

Ademais, para facer fronte ós problemas de conduta dos fillos e fillas debemos:

Implicalos/as na solución do problemas, buscar a súa cooperación.
Centrarnos nun só problema: aquel que centrou agora a nosa atención.
Evitar actitudes extremas ó atribuír responsabilidades.
Evitar a precipitación.
Aplicar o autocontrol no caso de que detectemos sinais de ira.

A arte de pactar: técnica de contratos

O contrato é un bo método para solucionar problemas naquelas familias que alcanzaran un grado de conflitividade elevado. Tratase de firmar un “pacto” entre ambas partes, e unha das súas principais vantaxes é a claridade e a posibilidade de chegar a acordos comúns a través da negociación entre pais/nais e fillos/as.

Esta técnica permite, trala exposición verbal de ideas, chegar a un consenso sobre as posibles solucións, os acordos viables a as metas a alcanzar: cada membro da familia comprometerase a cambiar (extinguir ou potenciar) as condutas que lle solicitou o seu pai/nai, ou fillo/a.

Antes de redactar o contrato é conveniente que teñades presentes os seguintes requisitos básicos:

Compromiso mutuo: cada membro comprométese a cambiar algunhas facetas do seu comportamento, establecéndose un sistema de recompensas para reforzalos cambios.
Contrato continxente: nesta modalidade tanto os pais/nais como os fillos/as comprométense a levar paralelamente un cambio (“si ti... eu...”).
Contrato de boa fe: pódense establecer uns incentivos previos a determinadas condutas extras.
No caso de que se inclúan castigos: teñen que ser de todo claros e que conduta se castiga.
Os cambios serán: realistas, posibles e realizables. Ademais bilaterais, tantos os pais/nais como os fillos/as comprométense a cambiar en favor dos outros/as/as.
Será equitativo: a recompensa debe ser proporcional á conduta a alcanzar.
É fundamental, que con anterioridade exista un dialogo aberto e sincero: para evitar que un dos membros se senta coaccionado/a.
É recomendable que o contrato re redacte por escrito.
O contrato debese revisar cada certo tempo, previamente establecido, para así poder establecer as modificacións que se crean convenientes adaptadas a evolución do cambio.
Os termos nos que redactará serán: precisos, obxectivos e avaliables para que non se preste a interpretacións e teña un significado literal: que conduta se vai cambiar, quen a levara a cabo, cando e con que frecuencia e que recompensa vai obter.